Kategori: Makaleler

TÜBİTAK BİDEB Desteği Nedir? Bir Genç Yetişkinin Gözünden Bugün, İstanbul’da yaşamanın ve her gün ofise gitmenin getirdiği rutin içinde bir an durup düşünmek istedim: TÜBİTAK BİDEB destekleri neden bu kadar önemli? Bu desteklerin ardında yatan fırsatlar neler? Hadi gelin, hem bugünden hem de geleceğe yönelik düşünerek biraz keşfe çıkalım. Belki de sen de, benim gibi, bir gün bu desteklerden faydalanmak isteyebilirsin. TÜBİTAK BİDEB Desteklerinin Geçmişi: Başlangıç Noktası TÜBİTAK, yani Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, gençlere yönelik birçok projeye destek veriyor. Bu desteklerin en bilinenlerinden biri de BİDEB (Bilimsel ve İleri Düzey Eğitim Destek Programı) programı. Başlangıçta, 2000’li yılların başlarında,…

Olumlu Ceza Nedir? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Çerçevesinde Bir İnceleme Toplumsal yapılar, bireylerin davranışlarını şekillendiren, zamanla dönüşen ve derin kültürel kodlara dayanan dinamiklerdir. Bir araştırmacı olarak, bu yapıları anlamaya çalışırken, çoğu zaman gözden kaçan bir konuya odaklanırız: İnsanların toplumsal normlara uymaları ve uymadıkları zaman karşılaştıkları yaptırımlar. Bugün, “olumlu ceza” kavramını ele alırken, toplumsal yapılarla bireylerin etkileşimini daha derinlemesine keşfetmeye çalışacağız. Olumlu ceza, genellikle cezalandırmadan daha farklı bir etki yaratır; toplumsal normlara uyulmadığında, bu davranışların pekiştirilmesi, toplumsal denetimin ve kültürel pratiklerin nasıl işlediğini anlamamıza yardımcı olabilir. Olumlu ceza, genellikle belirli davranışların ödüllendirilmesi ya da toplumsal anlamda değerli görülen bir davranışa…

Okul Koordinatörü Ne İş Yapar? Psikolojik Bir Bakış Bir okulun kapısından adım attığınızda, hemen fark ettiğiniz şeylerden biri, okul koordinatörlerinin sessiz ama güçlü varlıklarıdır. Herkes bir şekilde kendi işine yoğunlaşmışken, okul koordinatörü adeta okulun düzenini sağlayan gizli bir kahraman gibi çalışır. Ancak, bu kişinin sadece “yönetim işleri”yle meşgul olduğunu düşünmek, onun rolünü yüzeysel bir şekilde tanımak olur. Peki, okul koordinatörü ne iş yapar? Bu soruya psikolojik bir bakış açısıyla yaklaşmak, aslında okul koordinatörünün işinin yalnızca organizasyonel değil, aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşimlerle nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Okul koordinatörlerinin davranışları, onların yalnızca günlük görevlerini yerine getirmekle kalmadığını, aynı…

Okkultist Nedir? Toplumsal Yapılar, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratikler Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Sosyoloji, toplumsal yapıların ve bireylerin birbiriyle olan etkileşimlerini anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu bağlamda, toplumsal normlar, değerler ve kültürel pratikler üzerine derinlemesine düşünmek; hem bireylerin toplumsal rollerini hem de bu rollerin toplumdaki genel işleyişi nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı olur. Peki ya okkültizm gibi marjinalleşmiş ve bazen tabu haline gelmiş inançlar? Bu inanç sistemleri, sadece bireysel ruhsal arayışları değil, aynı zamanda toplumsal yapılarla olan bağları da barındırır. Okkultizm, tarihten günümüze kadar süregelen, toplumsal normlara ve kültürel pratiklere alternatif bir bakış açısı sunar. O zaman gelin, “okkultist” kavramını,…

Kısa Süreli İlişki Nasıl Olur? Antropolojik Bir Bakış Giriş: Kültürlerin Çeşitliliğine Bir Yolculuk Bir antropolog olarak, insan toplumlarının çeşitli yaşam biçimlerini ve ilişkilerini incelemek, bana her zaman büyüleyici gelmiştir. İnsanlar, farklı coğrafyalarda, çeşitli inançlar, ritüeller, semboller ve toplumsal yapılarla şekillenen ilişkiler kurarlar. Kısa süreli ilişkiler de bu çeşitliliğin bir parçasıdır. Hangi kültürlerde kısa süreli ilişkiler daha yaygın, hangi ritüellerle beslenir ve bu ilişkiler toplumsal yapıyı nasıl etkiler? Bu yazıda, antropolojik bir perspektiften kısa süreli ilişkilerin nasıl şekillendiğine bakacağız. Kısa Süreli İlişkiler: Kültürel Bir Yansıma Kısa süreli ilişkiler, insanlık tarihinin büyük bir bölümünde var olmuştur. Ancak her toplumda bu tür ilişkilerin…

Kılcal Damar Toplanması Neden Olur? Edebiyatın Gözüyle Bedensel ve Ruhsal Yansımalar Kelimeler, bazen bir yara açar, bazen de iyileştirir. Anlatılar, bir insanın içsel dünyasını dışa vurduğu, vücudunun en gizli köşelerine kadar iz bırakabildiği güçlü araçlardır. Her edebi metin, bir bedenin içindeki ruhu çözümleyen bir aynadır. Tıpkı bir kılcal damarının genişlemesi ya da toplanması gibi, kelimeler de bazen birikerek bedenin her tarafına yayılan bir etki bırakır. Edebiyat, ruhsal ve bedensel bozulmaların, değişimlerin ve büyümelerin izlerini sürerken, aynı zamanda insanın fiziksel varlığındaki ince dokunuşlara da ışık tutar. İşte bu yazıda, kılcal damar toplanmasının nedenlerine edebi bir bakış açısıyla odaklanarak, kelimelerin gücü ve…

Şikayet Dilekçesinde Neler Olmalı? Geleceğe Dönük Bir Bakış Düşünsene, 5-10 yıl sonra yaşam nasıl olacak? Teknoloji hayatımızın her alanına daha fazla entegre olurken, bir yandan da hukuki süreçler daha hızlı ve dijital hale gelecek gibi görünüyor. Bu yazıda, şikayet dilekçesi gibi eski usul bir belgede ne gibi değişiklikler olabileceğini, bu sürecin gelecekte nasıl evrileceğini ve bunun hem benim gibi genç yetişkinler hem de toplum için ne anlama geldiğini ele alacağım. Şikayet dilekçesini yazmak bazen gözümüzde büyüyen bir iş haline gelebilir. Ancak ilerleyen yıllarda, belki de şikayet dilekçesi yazma süreci tamamen dijitalleşmiş olacak. Yani, şikayet dilekçesinde neler olmalı? Sadece hukuki bir…

Şan Dersinin Amacı Nedir? Gelecekte Müziğin Yeri Ankara’da bir akşam, kulağımda başkalarının gürültüsünü bastıran tek şey müzikti. Bir yandan teknolojiye olan ilgim beni sürekli geleceğe taşırken, diğer yandan eski bir tutkum olan müziği ve şan dersini düşünüyorum. Şan dersinin amacı nedir, diye sorarken, kendimi 28 yaşında, teknolojiyle çevrili bir dünyada buluyorum. 5-10 yıl sonra bu dersin sadece sanatsal bir uğraş olmanın ötesine geçip hayatımın nasıl bir parçası olacağını merak ediyorum. Bir yandan geleceğe dair umutlarım var, diğer yandan da endişelerim. Ya şan dersinin amacı daha fazla kişisel gelişim yerine, dijitalleşmenin etkisiyle kaybolursa? Şan Dersinin Amacı Nedir? Sanat ve Teknoloji Arasındaki…

Üçgen Çokgen Midir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken, bazen teorik sorularla karşılaşıyorum ve düşüncelerim aniden günlük hayatla kesişiyor. Bir gün, toplu taşımada bir grup arkadaş arasında “Üçgen çokgen midir?” sorusunu duyduğumda, hemen bu basit matematiksel sorunun arkasında büyük bir toplumsal soru olabileceğini fark ettim. Üçgen, çokgen midir? Bu soruyu anlamak sadece bir geometri sorusu olmaktan öte, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet kavramlarına da dokunuyor olabilir. İstanbul gibi büyük bir şehirde, çok farklı kimliklerin ve bakış açıların bir arada olduğu bir ortamda, her şeyin aslında bir çeşit “çokgen” olduğunu düşünüyorum. Ama her…

Kanyak mı Konyak mı? İçki kültürleri üzerine meraklı bir gözle bakıldığında, dilin ve geleneklerin iç içe geçtiği noktalarda sıklıkla karşımıza çıkan bir ikilem vardır: “kanyak mı konyak mı?” Bu yazıda, bu sorunu tarihsel, etimolojik ve akademik bir perspektifle ele alacak; her iki kullanımın kökenlerini, günümüzdeki tartışmaları ve dilsel açıklamalarını sizlerle paylaşacağım. Tarihsel Arka Plan Fransa’nın batısındaki Cognac bölgesinden adını alan “cognac”, üzüm şarabının damıtılmasıyla elde edilen bir brendi türüdür. ([Vikipedi][1]) Türkçeye girerken bu yabancı ad zamanla “konyak” formunu almıştır: Türk Dil Kurumu ve etimolojik kaynaklar da bu kökeni doğrulamaktadır. ([Etimoloji Türkçe][2]) Ancak Türkiye’de bir dönem, resmi olarak ya da halk…