Kategori: Makaleler

Arapçada “Kerih” Ne Demek? Dilin Derinliklerine Yolculuk Merhaba sevgili okurlar! Bugün, kulağımıza yabancı gelen ancak dilimizde derin izler bırakan bir kelimeyi, “kerih”i keşfe çıkıyoruz. Arapçadan Türkçeye geçmiş bu kelime, sadece bir anlam taşımıyor; kültürel, dini ve edebi katmanlarla zenginleşmiş bir kavram. Hadi gelin, bu kelimenin kökenlerine inelim ve günümüzde nasıl bir yankı uyandırdığına bakalım. — 🧠 “Kerih” Kelimesinin Kökeni ve Anlamı Arapçadaki كَرِيهٌ (kerīh) kelimesi, Türkçede “tiksindirici”, “iğrenç” veya “hoş olmayan” anlamlarına gelir. TDK’ya göre de bu kelime, eskimiş bir sıfat olarak “tiksindirici” veya “iğrenç” anlamında kullanılır. ([Kelimetre][1]) — 📜 Osmanlıca’da “Kerih” Osmanlı Türkçesinde de “kerih” kelimesi sıkça kullanılmıştır. Kamus-ı…

Giriş Sekmesinde Neler Var? Ekonomik Bir Perspektiften Bakış Ekonomi, sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamak üzerine kurulu bir bilimdir. Her ekonomik karar, bir seçimdir ve her seçim, belirli sonuçlara yol açar. Bu, hem bireylerin günlük yaşamlarında hem de devletlerin makroekonomik politikalarında geçerlidir. Ekonomi teorisinin temel taşlarından biri olan bu durum, tıpkı bir giriş sekmesinin temel işlevi gibi, kararların en başta nasıl şekillendiğini ve sonraki adımların ne olacağını belirler. Peki, yazılım ya da sistem tasarımındaki “giriş sekmesi” hangi ekonomik temalarla ilişkilendirilebilir? Ekonomist gözüyle bakıldığında, bu sekme, daha geniş piyasa dinamikleri ve toplumsal refah anlayışlarının bir mikrokozmosu olabilir. Piyasa Dinamiklerinin Arka Planı: Seçim…

Ezoterik İlim Ne Demek? Geçmişin Bilgeliği ve Bugünün Anlayışı Bir Tarihçinin Samimi Girişi: Geçmişi Anlamak ve Günümüzle Bağ Kurmak Tarih, yalnızca eski olayların ve figürlerin hikayesi değildir. Aynı zamanda, geçmişteki düşünceler, inançlar ve anlayışlarla bugünün dünyasını anlamamıza yardımcı olan bir köprüdür. Geçmişin ışığında, bazen kaybolmuş, bazen de gözlerden uzak kalmış bazı öğretiler ortaya çıkar. Bu yazı, işte bu tür bir öğretiyi ele alacak: Ezoterik ilim. Ezoterik ilim, sıradışı bilgi ve öğretileri ifade eder. Bu tür bilgiler, genellikle geniş halk kitlelerine açık olmayan, yalnızca seçilmiş bir grup tarafından öğrenilen ve uygulanan ilimlerdir. Geçmişten günümüze kadar pek çok kültür ve toplumda farklı…

Kerrake Ne Demek TDK? Dilin Kaderini Kim Belirliyor? “Kerrake” diye bir kelime duydunuz mu? Duymadıysanız şaşırmayın. Duyanlar da çoğu zaman anlamını tam olarak bilmez. Çünkü bu kelime, dilin yaşayan bir varlık olduğunu savunanlarla, TDK’nın (Türk Dil Kurumu) katı kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalanlar arasındaki görünmez savaşın tam ortasında duruyor. İşte tam da bu yüzden ‘kerrake’ meselesi basit bir anlam arayışından ibaret değil; Türkçenin kim tarafından ve nasıl şekillendirildiğiyle ilgili büyük bir tartışmanın fitilini ateşliyor. TDK’ya Göre “Kerrake” Ne Anlama Geliyor? TDK sözlüğüne baktığımızda “kerrake” kelimesine doğrudan rastlamak zor. Çünkü bu kelime, eski Türkçede veya Arapça-Farsça kökenli metinlerde geçmesine rağmen günümüz…

Hücre Çeperi Kimlerde Var? Bir Edebiyatçının Perspektifinden Doğaya ve Metinlere Yansıyan Sınırsızlık Edebiyat dünyası, kelimelerin büyüsüne inanan bir yazarın, duyguların biçimlendiği bir arenadır. İnsanın hayatta karşılaştığı her engel, bir anlam arayışı, bir anlatı yaratma çabasıdır. Tıpkı hücrelerin içinde var olan çeperin, canlıyı dış dünyadan koruması gibi, edebi metinler de bir tür koruyucu sarmaldır. Fakat, kelimelerle örülen duvarlar yalnızca korumaz; aynı zamanda içindeki anlamı dışa vurur, metnin gücünü şekillendirir. İşte tam burada, edebiyatın bakış açısıyla, “hücre çeperi” kavramının kimlerde bulunduğunu sorgulamak, bir hücrenin varlığını değil, onun içindeki dünya ile dış dünyayı ayıran sınırı tartışmak oldukça derin anlamlar taşır. Hücre Çeperinin Temelleri:…

Hypo Asit Mi? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Bir Ekonomistin Perspektifi Ekonomistler, kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Bu durum, her bireyin, şirketin ve devletin, bu sınırlı kaynakları nasıl en verimli şekilde kullanacağına dair sürekli kararlar almak zorunda olduğu anlamına gelir. Bu kararlar, yalnızca bireylerin yaşamlarını değil, aynı zamanda toplumların genel refahını da şekillendirir. Sonuçta, her karar bir fırsat maliyeti taşır – yani, bir seçeneği tercih ettiğinizde, başka bir seçeneği göz ardı etmiş olursunuz. Bugün, ekonominin temel prensiplerine dayalı olarak bir konuya odaklanmak istiyorum: “Hypo Asit Mi?” Bu soruya yaklaşırken, hem piyasa dinamiklerini, hem de bireysel…

Ağız Ağıza Vermek Ne Demek TDK? Kapalı Kapılar Kadar Gürültülü Bir Deyim Peşin söyleyeyim: “Ağız ağıza vermek” masum bir mahalle fısıltısı değil; ilişkilerimizde, kurumlarımızda ve kamusal kültürümüzde görünmez duvarlar ören bir alışkanlığın şifresi. Güçlü bir iddia, biliyorum. Ama tam da bu yüzden tartışmaya değer: Bir deyim, bize şaka yollu bir yakınlığı mı çağrıştırıyor, yoksa şeffaflıktan kaçan, hesap vermezliğe meyilli bir iletişimin üstünü mü örtüyor? Hadi açalım. TDK’ya Göre Anlam: Yakın Durup, Başkaları Duymadan Konuşmak Türk Dil Kurumu kaynakları “ağız ağıza vermek (konuşmak)” deyimini iki kişinin birbirine pek yakın durarak, başkaları işitmesin diye konuşması biçiminde açıklar. Yani sahnede spot ışığı yok;…

Atatürk’ün en bilinen eseri “Nutuk” gibi bazı kitaplarının yasaklanma tartışmaları doğrudan içeriklerinden değil, politik atmosferden, ideolojik çekincelerden veya farklı rejimlerin sembollerle hesaplaşma isteğinden kaynaklanır. Yani sorun kitapta değil, onu okumaktan korkan zihinlerde. Hazır olun, çünkü bugün size tarihle edebiyatı, mizahla stratejiyi, hatta erkek mantığıyla kadın sezgisini aynı tencerede kaynatacağım bir konu getirdim: “Atatürk’ün kitabı neden yasaklandı?” Evet, yanlış duymadınız. Ulu önderin yazdığı kitap bile bazen yasaklı raflara karışabiliyor. Hani bir şey çok doğruysa bazıları için tehlikeli olur ya… İşte tam da öyle bir hikâye bu. Atatürk’ün kitabı yasak mı olurmuş? Oluyor işte… İlk tepki genelde şu: “Yahu Atatürk’ün kitabı nasıl…

Helikopter Pistinde Neden H Yazar? Gücün, Mekânın ve Simgeselliğin Siyaseti Bir siyaset bilimci olarak, en sıradan görünen sembollerde bile bir iktidar dili ararım. Bir helikopter pistindeki “H” harfi, ilk bakışta yalnızca bir yönlendirme işareti gibi görünür. Oysa bu sade harf, modern dünyanın güç ilişkilerini, kurumsal düzeni ve toplumsal hiyerarşiyi sessizce temsil eder. Çünkü siyaset, yalnızca parlamentolarda değil, pistlerin yüzeyinde de konuşur. “H” Harfi: Bir Sembolden Fazlası Helikopter pistindeki H harfi, teknik olarak “Helicopter” kelimesinin baş harfidir. Ancak siyaset bilimi açısından bakıldığında, bu harf yalnızca bir iniş işareti değil; düzenin, ayrıcalığın ve stratejik gücün de simgesidir. Her iniş ve kalkış, bir…

Şunu peşin söyleyeyim: “Taşlık mimari” ifadesi bugün internette dolaşan en muğlak, en kolay yanlış anlaşılan mimari terimlerden biri. Kimi içeriklerde taş malzemeyle örülmüş herhangi bir yapıya “taşlık mimari” deniyor; kimilerinde ise geleneksel evlerdeki çok belirli bir mekânsal tipolojiyi tarif ediyor. Bu yazı tartışma çıkarsın istiyorum çünkü kavramın muğlaklığı, restorasyondan güncel konut projelerine kadar pek çok yerde hatalı kararları meşrulaştırıyor. “Taşlık”, taş malzemeyle yapılmış mimari demek değildir; geleneksel Türk/Osmanlı konutunda sokağa açılan kapı ile odalar arasında, genellikle taş döşeli, geçiş ve gündelik işlevlerin toplandığı yarı açık/üstü örtülü ara mekâna verilen addır. “Hayat” veya “sofa” ile birlikte anılır. ([DergiPark][1]) Taşlık mimari ne…